TrECq. SU VE HAYAT 4 EĞİTİM TOPLAM SÜRE 011312 Günde kaç bardak su içiyorsun? Dünya’nın %75’i sudan oluşuyor. Peki, senin yüzde kaçın su? “Suyun Önemi” dersinde öğreneceklerinden sonra su’ya gözün gibi bakacağından eminiz. Suyun; iskelet sistemi, omurilik, böbrek gibi pek çok sistem ve organa etki ettiğini; beynin fonksiyonlarını yerine getirilmesinde de rol oynadığını mutlaka öğrenmelisin. Bu denli değerli ve sonu olan bir kaynağı kullanırken de dikkat etmelisin. Sen de “Su Tasarrufu” konusunda söyleyeceklerimizi cankulağı ile dinle. Dünyadaki su kaynaklarını tanı ve su tasarrufu için alınacak önlemleri incele. Bu arada; yeraltı sularının bulunduğu bölgenin jeolojisine göre değişen iyon türü ve miktarı ile “Suyun Sertliği” de değişir. “Suyun sertliği de neymiş?” dediğini duyar gibiyiz. Hemen dersi dinle ve sen de su ile ilgili şaşırtıcı bilgiler edin. Suyun Önemi Su Tasarrufu Su Sertliği Taktiklerle Soru Çözümü - Su ve Hayat Ünite Sonu Değerlendirme Testi - 1 Bol bol su için! Çünkü susuzluk vücudumuzun işleyişini güçleştirir, hem içeride hem de dışarıda yaşlanmaya neden olur. Günde en az 2 litre su içmek vücudun iç temizliğini sağlar ve yaşlanma sürecini yavaşlatır. Kendinizi 10 yaş daha genç hisseder ve genç görünürsünüz. Su, vücutta hem taşıt, hem makine yağı, hem de amortisör görevi görür. Su besinleri taşıyan ve elektrik enerjisini beyinden hücrelere ileten bir çözücüdür. Vücudun ısısını düzenler; beyin, omurilik gibi hayati organlar için bir amortisördür; eklemlerimizin daha etkin hareket edebilmesi için adeta yağ görevi görür. Susuzluk enerji seviyesini ve vücudun yaşamını sürdürme kabiliyetini azaltır. Su, toksinlerden arındırır Su, hücrelerimizi atıklardan temizler ve vücuttan atar. İdrara çıkma, terleme ve sümkürme, vücudun toksinlerinden arınmasının çeşitli yollarıdır. Dışkılarımız bile boşaltımı harekete geçiren suyu ihtiva eder. Susuzluk ise vücutta dolaşan atıkların yapılanmasına neden olarak toksinlerden arınmaya engel olur ve dokuların zarar görmesine yol açar. Susuzluk yaşlanmayı hızlandırır Doğduğumuzda vücudumuzun yüzde 75'i sudur. Ancak yetişkinlerde bu oran yüzde 50'lere düşer. Bu da vücuttaki sıvının tükenmesi yani yaşlanma sürecine geçiş demektir. Pek çok insan susuzluğun belirtilerini göz ardı eder ya da bunu kahve, alkol ya da diğer meşrubatlarla geçiştirir. Bu içeceklerin idrar söktürücü etkileri ve vücutta asit birikimine neden olmaları nedeniyle durum daha vahim bir hal alır. Vücudumun susuz kaldığını nasıl anlayabilirim? Susama, susuz kalmanın gecikmiş bir işaretidir. Eğer susamışsanız veya ağzınız kuruyorsa çok fazla susuzluk çekiyorsunuz demektir. Konsantrasyon toplamada zorluk, değişken ruh hali, baş ağrıları ve diğer ağrılar, acılar susuzluğun işaretleridir. Ne kadar su içmeliyim? Günde minimum 2 litre saf su içmeliyiz. Bitki çayları veya sebze suları da bu miktara dahil olabilir. Öte yandan alkol, kahve ve meşrubatlar bu kapsamda değildir. Bu içeceklerden tükettiğiniz her bir bardak karşılığında, bir bardak da su için; böylece bu tür içeceklerin neden oldukları susuzluğun etkisini azaltırsınız. Eğer ekmek, kraker gibi kuru gıdalar yiyorsanız, veya sıcak bir iklimde yaşıyorsanız, ya da yoğun egzersiz yapıyor ve sauna veya buhar banyosuna giriyorsanız buna uygun olarak çok daha fazla su içmelisiniz. Günde 8-10 kez idrara çıkmak ideal miktarda su içtiğinizin göstergesidir. Bu miktar dokularımız için gerekli su ihtiyacının karşılandığını, vücuttan dışkıların atılmasında böbreklerimizin ve mesanemizin suyla yeterli derecede desteklendiğini gösterir. İyi kalitede su için İçme suyunun kalitesi önemlidir. Şebeke suyu ağır metaller tarım ilaçları ve hormon atıkları gibi pek çok zararlı madde ve toksin içerebilir. Suyun mikroplardan arınması için içine klor, florür gibi zararlı kimyasallar da katılmış olabilir. Bu nedenle mümkün olduğunca yüksek kalitede filtre edilmiş alkali veya doğal maden suyu için. Suyu ne zaman içmeliyim? Öncelikle sabah uyandığınızda 1-2 bardak su için. Bu su gece boyunca metabolize edilen atıkların vücuttan atılmasına yardımcı olur. Gün boyunca da yemeklerden en az yarım saat önce ve yemeklerden en az 2 buçuk saat sonra 1-2 bardak su için. Yemeklerle su içmemeye çalışın, çünkü yemekle içilen su sindirim için gerekli mide asitlerini sulandırarak hazmı güçleştirir. Yemek sırasında susamak günlük olarak yeterli miktarda su içmediğinizin göstergesidir. Fen derslerinde işitilen yaygın yakınmalardan biri, kimya dersinde öğrenilenlerin günlük yaşamda bir faydası olmayacağıdır. Size bunun tersini kanıtlayacak günlük hayatınızı kolaylaştıracak yöntemler. Pasları Kolayla Sök Dünyanın en sevilen gazlı içeceğinin şekerli tadını destekleyen ekşi şey fosforik asittir. Bu, kırmızımsı demir III oksidi sarı tonlu demir fosfata dönüştürebilen endüstriyel etkide bir pas sökücüdür. Bir nesneyi pastan arındırmak için üstünü kolayla ört ve bırak asit geri kalanını kendi yapsın. Kola pas sökmekle kalmaz, oluşan demir fosfat tabakası pasa karşı koruma sağlayarak parçanın gelecekte de paslanmasını engeller Meyveyi Meyveyle Olgunlaştırın Domates ve muz gibi tarım ürünleri olgunlaşınca etilen yani eten açığa çıkarır. Bu doğal kimyasal “meyve olgunlaştırma gazı” olarak da bilinir ve yüzlerce yıldır meyvelerin olgunlaşmasını yapay yoldan hızlandırmak için kullanılmaktadır. Mısırlılar bu gazı açığa çıkarmak için incirlere delik açarlardı. Eski Çin’de ise etilen açığa çıksın diye tütsü yakılırdı. Modern nakil araçları bu gaz meyvelerin üstüne pompalayarak, süpermarketlere ulaşana kadar olgunlaşmalarını sağlıyor. Bu yöntemi evde uygulamak için, muz, incir, mango, nektarın ya da erik gibi etilen üreten bir meyveyi ham meyvelerin yanına koyun. Kısa süre içinde ham meyveler de olgunlaşacak ve yenmeye hazır olacaktır. Yumurtalar Taze Mi? Taze yumurtalar ağzına kadar yumurta akı ve sarısıyla doludur ama kabuk, gelişen civcivin nefes alabilmesi için gözeneklidir. Zaman içinde koruyucu kaplamadan içeri hava sızar ve bir baloncuk oluşur. Yumurtaların taze olup olmadığını kesinlikle öğrenmenin yolu, onları bir kaseye koyup yüzüp yüzmediklerine bakmaktır. Taze yumurtalar yağda pişirilmeye uygundur çünkü sarıları yuvarlak, aklarıysa kalındır. Bunlar kasenin dibine çöker ve yanlamasına yatay olarak durur. Eski yumurtalarsa rafadan yemek için uygundur çünkü beyazı incedir, kabukları kolay soyulur. Bu yumurtalar suda dik durur ve tümüyle asılı kalmazlar. En eski yumurtalarsa suyun üstüne çıkar. Bunlar yenmeye uygun olmadığından en iyisi çöpe atmak. Sebzeler Yeşil Kalsın Sebzeleri kaynar suya attığınızda hava kabarcıkları genişleyerek ilk anda sebzelerin daha canlı bir renk almasını sağlar fakat bu renk bir süre sonra sarıya döner. Sebebi de pişme sırasında ortaya çıkan asitler yüzünden, yeşil renk pigmenti olan klorofildeki magnezyum iyonunun hidrojenle yer değiştirmesidir. Bunu önlemek için yemekleri az pişirin, asitleri seyreltmek için bol su kullanın ve yemeye hazır hale gelmeden önce limon ya da sirke eklemeyin. İğneye İplik Geçirin Ucu yıpranmış, yumuşak bir ipliği iğne deliğinden geçirmek zor olabilir ama biraz tırnak cilası bu işi kolaylaştırır. Tırnak cilasında hızla buharlaşan bir solvent süspansiyonu içinde nitroselüloz bulunur. ipliğin ucuna azıcık sürerseniz üzerinde pürüzsüz bir tabaka oluşturacaktır. Mayasız Ekmek Ekmek hamurunu hafif ve havalı yapan kabarcıklar, şekeri yiyip karbondioksit üreten tekhücreli bir organizma olan maya tarafından üretilir. Fakat maya olmadan da güzel bir ekmek pişirebilirsiniz. Bu geleneksel hızlı ekmek tarifi için un, karbonat, su ve bir tür asit süt, yoğurt, tartar kremi, yayık altı sütü gerekir. Karbonat, asitle tepkimeye girerek karbondioksit üretir, bu da ekmeğin kabarmasını sağlar. Fakat oranlara çok dikkat etmelisiniz çünkü kabarcıklar çok büyük olursa ekmek çöker, karbonatı fazla kaçırırsanız ekmeğin tadı sabun gibi olur. Kararan Gümüşleri Yenileyin Gümüş zaman içinde parlaklığını yitirip siyah renkli bir gümüş sülfür tabakasıyla kaplanabilir ama eski parlaklığını kazandırmak için bir kimya hilesi var. İlk önce bir kasenin içini alüminyum folyoyla kaplayın, sonra bir kaşık dolusu karbonat, bir tutam tuz ve biraz da sıcak su ilave edin. Karbonat, folyoyla tepkimeye girerek yüzeyindeki alüminyum oksit tabakasını kaldıracak ve tuz da elektronların folyoyla gümüş arasında hareket etmesini sağlayıp küçük bir elektrik akımı meydana getirecek. Gümüş elektron kazanırken, alüminyum da kaybedecek ve bu süreçte sülfür kükürt çatal bıçaktan folyoya geçecek. Su Isıtıcısından Kireç Sökme Sert sular çözülmüş durumda kalsiyum hidrojen karbonat içerir. Bu da ısındığında ayrışarak suda çözünmeyen kalsiyum karbonata, diğer adıyla kirece dönüşür. Kireci gidermek için bir ölçek sirke ya da limon suyunu üç ölçek suyla karıştırın, sonra su ısıtıcısında kaynatın. Sıcak su gece boyunca ısıtıcıda kalsın. Asit kireçle tepkimeye girerek suda çözünen ve sabah kolayca dökebileceğiniz kalsiyum tuzlarına dönüşecek. Bayat Kurabiyeleri Tazelemek Ekmek, kek ve kurabiye nem içerir. Nem, nişastayı kristal halinden çıkarıp düzensiz bir jele dönüştürür. Fakat nem kayboldukça nişasta tekrar sertleşir ve kurabiye bayatlar. Tüm yapmanız gereken bu nemi tekrar kazandırmak. Taş gibi olmuş kurabiyeleri bir naylon poşete koyun, içine de bir iki dilim taze ekmek atın. Göz açıp kapayana kadar hepsi taptaze olacak. Şarap Lekesi Nasıl Çıkar? Kırmızı şarabın kendine has rengi, antosiyanin ve piranoantosiyanin denenall pigmentlerden gelir. Bunlar, antosiyaninlerin alkol üreten mayaların yaptığı moleküllerle etkileşmesinden oluşur. Pigmentlerin kimyasal yapısı onları aynı anda biraz hidrofobik su sevmez ve biraz da hidrofil su sever hale getirir. Yani hem alkol gibi organik çözücülerde hem de su gibi sulu çözücülerde çözünebilirler. Kırmızı şarap lekelerini çıkarmak için beyaz şarap kullanılması bu yüzdendir çünkü içeriğindeki alkol su karışımı, pigment moleküllerini yakalayıp kumaştan çıkarmaya yardımcı olur. Fakat daha kuvvetli bir şey kullanarak lekeleri daha çabuk sökebilirsiniz. Votka, beyaz rom ya da cin gibi renksiz alkollü içkiler daha çok alkol içerir ve pigment moleküllerini daha verimli biçimde çözer. Renk solmaya başlayana kadar daha fazla alkolü bezle lekeye sürmeniz yeterli. Kaynak How It Works Meslek BilgileriMeslek Kodu Adı Kimya Mühendisi Su AnaliziGrup BilgileriM. Ana Grubu Profesyonel Meslek MensuplarıM. Alt Ana Grubu Bilim Ve Mühendislik Alanlarındaki Profesyonel Meslek MensuplarıM. Grubu Mühendislik İle İlgili Profesyonel Meslek Mensupları Elektroteknoloji Mühendisleri HariçM. Birim Grubu Kimya MühendisleriGereken Minimum Eğitim Düzeyi LisansMeslek Detay BilgileriMeslek Tanımı Nedir?Enerji santrallerinden, kamu kurum ve kuruluşlarından gelen, su numunelerinin kimyasal analizleri, iyon değiştirici reçinelerin kapasite, fiziksel ve elek testleri, inhibitör su koşullandırma ürünü analizlerinin yapılmasını sağlayan, kontrol eden, raporları hazırlayan, laboratuarın doğru, aksamadan ve güvenilir çalışabilmesine yönelik koşulları sağlama bilgi ve becerisine sahip nitelikli ve İşlem Basamakları III. GÖREV VE İŞLEMLER Kimya Mühendisi Su Analizi, İşletmenin genel çalışma prensipleri doğrultusunda, araç, gereç ve ekipmanları etkin bir şekilde kullanarak, işçi sağlığı, iş güvenliği ve çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gereklerine uygun olarak Gelen numuneleri bir tutanakla teslim almak, Numunede herhangi bir eksiği ya da taşımdan dolayı oluşan hasarı varsa numunenin geldiği kurum/kuruluşa bildirmek, gerekiyorsa tekrar gönderilmesini istemek, PH asidikmi, basikmi iletkenlik değerlerine bakılmasını sağlamak, İyon değiştirici reçine kapasite, fiziksel testler, elek vb. analizlerin yapılmasını sağlamak İnhibitör analizleri fosfat, yoğunluk, PH, görünüş vb. yapılmasını sağlamak, Sipektrofotometrik, Titrimetrik ve Alevfotometresi yöntemiyle suda bulunan elementlerin belirlenmesi, miktarlarının saptanması için fiziksel ve kimyasal analizlerin yapılmasını sağlamak, Volumetrik ve Gravimetrik yöntemle, kireç, kum, hemodialize, tuz ve yangın söndürme analizleri yapılmasını sağlamak, Analiz sonucu elde edilen değerleri uygun formatlarda raporlayarak yorum yapmak, Laboratuarda kullanılan sarf malzeme ihtiyacını belirlemek, temin edilmesini sağlamak, Kullanılan cihazların bakım ve temizliğinin yapılmasını ve arızalarının giderilmesini sağlamak, Teknolojik gelişmeleri takip etmek, laboratuara uygulanabilirliğini araştırmak ve değerlendirmek. vb. görev ve işlemleri yerine Mühendisi Su Analizi Meslek Kodu Nedir?SGK her farklı meslek için ayrı meslek kodu uygulamaktadır. Örneğin İç Tezyinat Dekoratörü mesleği için “ kod olarak kullanılır iken İplik yıkama işçisi mesleği için “ kod olarak kullanılmaktadır. Ülkemizde standart bir veri tabanı oluşturma ve SGK prim kayıplarının önüne geçilmesi gibi nedenlerle meslek kodu belirtme zorunluluğunu Mesleklerin Uluslararası Standart Sınıflandırması göre;Kimya Mühendisi Su Analizi Meslek Kodu “ olarak Meslek Kodlarının sıralı tam listesi için tıklayın Etiketler nedir nasıl olunur tanımı nedir ne iş yapar Su dünya üzerindeki en mucizevi maddedir. Kimyasal formülü H2O’dur; yani iki hidrojen ve bir oksijen atomundan meydana gelmiştir. Saf su renksiz, kokusuz ve tatsızdır. Dünya yüzeyinin %71’i sularla kaplı olup geri kalanını da karalar ÖzellikleriSu 0 C nin altında donar, 100 C nin üzerindeki sıcaklıkta ise buhar haline dönüşür, 0 ile 100 C arasında ise sıvı üçlü noktası olarak bilinen kelvin0,01 C sıcaklık değerine tekabül eden durumda sıvı, katı ve gaz halde dengede bulunabilir. Bu diğer maddelerin sıvı hallerinin sahip olmadığı önemli bir katı hali yani buz hali sıvı halinden daha az yoğundur. Bu nedenle buz, suyun üzerinde yüzebilmektedir fakat dünyadaki başka hiçbir madde böyle bir özelliğe sahip değildir. Diğer bütün maddelerin katı hali, sıvısı içerisinde batmaktadır çünkü katı halin yoğunluğu daima daha fazladır. Bilim tarifine göre; bir maddenin katı hali sıvı halinden daha düzenli ve sık bir molekül yapısı gösterdiğinden her zaman yoğunluğu daha fazladır. Fakat su bir istisnadır. Su yaklaşık +4 C de en yoğun haldedir. Biraz daha soğuyup 0 C nin altına inildiğinde, yoğunluğu azalan katı parçacıklar yukarı hareket eder ve su yüzeyinden donmaya başlar. Göllerde canlı örneği görüldüğü üzere, su yüzeyden donmaya başlar ve aşağıya doğru yayılarak donmaya devam eder. Fakat dünyadaki diğer bütün sıvı maddeler dipten donmaya başlar ve en son yüzeyde tamamlanır. Eğer suyun bu istisnai özelliği olmasaydı, donan deniz ve göllerdeki bütün dip canlıları yok olurdu. Bilimle açıklanamayan bu olgu, yaratanın suya verdiği benzersiz bir kötü bir elektrik iletkenidir. İçerisinde çözünmüş olan mineral tuzlar ve karbondioksit sayesinde iyonik bir yapı sergiler ve elektriği az da olsa gelen kızılötesi ışınlar, suda kırıldıktan sonra elektromanyetik spektrum üzerinde kırmızı renklidir. Kırmızı renk kendi üzerinde absorbe edildiği için, büyük bir kısmı görünmez. Bu nedenledir ki denizler direkt güneş altında mavi, kapal havalarda ise hafif yeşile kaçan bir tonda görünür. Kırmızı, mavi ve yeşil ana renkleri düşündüğümüzde kırmızının absorbe edilmesi bu durumu açıklamaktadır. Deniz dibinin yosunlu olması halinde deniz çok daha yeşil renkte görünebilirmektedir. Sonuç olarak denizin gökyüzünün maviliğinden dolayı mavi görünmesi gibi birşey söz konusu molekülleri arasındaki çekim kuvveti yani kohezyon kuvveti yüksek bir maddedir. Bu nedenle bir bütün halinde dağılmadan kalabilir ve kohezyona bağlı olarak yüzey gerilimi de yüksek olduğundan durgun su halinde yüzeyi çok diğer maddelerin moleküllerine karşı çekim kuvveti yani adhezyon kuvveti yüksek olan bir eriyebilme özelliğine sahip olan birçok madde için iyi bir özısısı çok yüksek bir madde olduğundan ısıtılır veya soğutulurken diğer maddelere nazaran fazla enerjiye ihtiyaç duyar. Isınan suyun soğuması ve soğuyan suyun ısınması da aynı şekilde zordur.

su ve hayat nedir kimya